از قطع دست مافیای تجهیزات پزشکی در اتاق‌های عمل تا برخورد قاطع با پزشکان زیرمیزی‌بگیر
معاون درمان معزول بیمارستان فیاض‌بخش با تشریح اقدامات مدیریتی و درمانی انجام‌شده در این مرکز گفت: یکی از مهم‌ترین اقدامات ما ساماندهی اتاق‌های عمل، مقابله با دخالت شرکت‌های تجهیزات پزشکی در فرآیند جراحی و برخورد با تخلفات مالی برخی پزشکان بود. همچنین با وجود مقاومت‌ها و فشارهای مختلف، توانستیم ساختمان بلااستفاده بخش سرطان را با کمک خیرین و کمترین هزینه به چرخه خدمت بازگردانیم و درمانگاه‌های وابسته به آن را راه‌اندازی کنیم.
یک هفته پیش، برای مصاحبه با «هادی عبداللهی» قائم‌مقام و معاون درمان بیمارستان فیاض‌بخش، به این بیمارستان رفتیم تا درباره اقدامات انجام‌شده توسط تیم مدیریتی جدیدی بشنویم که از مهرماه ۱۴۰۳ مسئولیت اداره این بیمارستان را بر عهده گرفته بودند.عبداللهی با اشاره به اصلاح فرآیندهای درمانی، دارویی و تجهیزاتی، از ساماندهی اتاق‌های عمل و راه‌اندازی کلینیک بیماران مزمن در یکی از بال‌های ساختمان قدیمی شماره ۱۰ با استفاده از امکانات موجود و حداقل هزینه سخن گفت. وی همچنین به پیگیری طرح استقرار شیمی‌درمانی سرپایی در طبقه سوم این ساختمان اشاره کرد.
نکته جالب این بود که او می‌دانست بوی الرحمانش بلند شده است. در حین مصاحبه، از فشارهایی گفت که به‌دلیل اقداماتش برای مقابله با مافیاها بر او وارد شده و تلاش‌هایی که برای برکناری‌اش در جریان بود.او که از ۱۵ سالگی در هشت سال دفاع مقدس و تا پایان جنگ، به‌عنوان غواص حضور داشت و اکنون جانباز است و رد زخم‌های آن جنگ تحمیلی را بر بدن دارد، از هدف والایش برای خدمت به مردم می‌گفت؛ جمله‌ای کلیشه‌ای و تکراری. اما او و هدفش واقعی بودند. باورش کردیم و منتظر برکناری‌اش ماندیم.
پیش‌بینی‌اش درست بود؛ خیلی زود و در روز چهارشنبه هفته گذشته برکنار شد. برای او قابل پیش‌بینی بود، اما برای ما غیرقابل‌باور. مگر می‌شود مدیری به‌دلیل شجاعت در ایستادگی مقابل باندهای قدرت و شبکه های فساد برکنار شود؟!
در ادامه، متن گفت‌وگوی ایلنا با هادی عبداللهی تنها چند روز پیش از برکناری‌اش را می‌خوانید.
* نفر اول از سمت چپ دکتر هادی عبداللهی
بیمارستان فیاض‌بخش در سال‌های گذشته از اهداف اولیه خود فاصله گرفت
«هادی عبداللهی» معاون درمان معزول بیمارستان فیاض‌بخش در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا درباره اقدامات انجام‌شده برای ارتقای کیفیت خدمات درمانی، اصلاح فرآیندهای مدیریتی و مقابله با تخلفات در این بیمارستان اظهار کرد: بیمارستان فیاض‌بخش با صرف هزینه‌ای بالغ بر چهار همت در زمان احداث، با هدف تبدیل شدن به یک مرکز ریفرال کشوری راه‌اندازی شد. قرار بود بیمارانی که به خدمات تخصصی و فوق‌تخصصی، جراحی‌های پیچیده و درمان بیماری‌های صعب‌العلاج نیاز دارند و امکان دریافت این خدمات در استان‌های محل سکونتشان فراهم نیست، به این مرکز ارجاع داده شوند.
وی افزود: با این حال، بیمارستان طی سال‌های گذشته به‌تدریج از اهداف اولیه خود فاصله گرفت و با مشکلاتی در حوزه مدیریت، بهره‌وری و ارائه خدمات مواجه شد. در نتیجه، نگاه عمومی به این مرکز نیز به دلیل کاستی‌های گذشته، چندان مثبت نبود. از زمان ورود تیم مدیریتی جدید در مهرماه ۱۴۰۳، تصمیم گرفتیم این سرمایه ملی را احیا کنیم و ظرفیت‌های آن را در مسیر خدمت‌رسانی بهتر به مردم و بیماران به کار بگیریم.
مقابله با مافیای تجهیزات پزشکی/ اجازه ندادیم شرکت‌ها جای جراحان را بگیرند
عبداللهی با اشاره به مشکلات موجود در اتاق‌های عمل گفت: یکی از جدی‌ترین آسیب‌هایی که در بررسی‌های اولیه با آن مواجه شدیم، دخالت برخی شرکت‌های تجهیزات پزشکی و افراد وابسته به آن‌ها در فرآیندهای درمانی بود. متأسفانه در مواردی کارشناسان شرکت‌ها عملاً در جایگاهی قرار گرفته بودند که باید در اختیار پزشک متخصص و جراح باشد. حتی شرایطی ایجاد شده بود که برخی جراحی‌ها به دلیل وابستگی به حضور این افراد یا تأمین تجهیزات از سوی شرکت‌های خاص با تأخیر مواجه می‌شدند.
وی ادامه داد: در بررسی دستورالعمل‌ها و فرآیندهای موجود، با مواردی مواجه شدیم که نشان می‌داد برای انجام برخی اقدامات جراحی، بیمار باید مدت طولانی منتظر بماند. در مواردی حتی فاصله زمانی انجام یک عمل تا اقدام بعدی به ۲۰ روز می‌رسید. این وضعیت در حالی بود که بیمار نیازمند دریافت خدمات درمانی در زمان مناسب بود و تأخیر در انجام جراحی می‌توانست مشکلات جدی برای او ایجاد کند.
معاون درمان معزول بیمارستان فیاض‌بخش تصریح کرد: در این مسیر با مقاومت‌های جدی مواجه شدیم. برخی شرکت‌ها و افراد ذی‌نفع در برابر اصلاح فرآیندها ایستادگی می‌کردند و حتی تلاش می‌شد با فشارهای مختلف، شرایط گذشته حفظ شود. اما ما تصمیم گرفتیم این وضعیت را اصلاح کنیم. دستورالعمل‌های مشخصی تدوین شد تا حضور شرکت‌ها در اتاق‌های عمل و نقش کارشناسان آن‌ها در چارچوب ضوابط قانونی و تخصصی قرار بگیرد و هیچ فردی خارج از جایگاه حرفه‌ای خود در فرآیند جراحی دخالت نکند.
وی افزود: گاهی شرکت‌ها از کنسل شدن تعداد زیادی از عمل‌ها سخن می‌گفتند و تلاش می‌کردند مسئولیت مشکلات را متوجه مدیریت بیمارستان کنند؛ در حالی که باید ریشه اصلی این کنسلی‌ها و منافع افراد دخیل در آن بررسی می‌شد. من اعلام کردم ادامه این وضعیت قابل قبول نیست و با افرادی که موجب اختلال در روند درمان بیماران شوند، مطابق ضوابط برخورد خواهد شد.
عبداللهی تأکید کرد: برای ما اولویت، بیمار است و هیچ منفعت شخصی یا شرکتی نباید بر حق بیمار برای دریافت خدمات درمانی به‌موقع مقدم شود. ساماندهی این بخش یکی از اقدامات مهمی بود که با وجود هزینه‌ها و فشارهای ناشی از آن دنبال کردیم.
راه‌اندازی کلینیک بیماران مزمن و پیگیری توسعه شیمی‌درمانی سرپایی
معاون درمان معزول بیمارستان فیاض‌بخش در ادامه به راه‌اندازی کلینیک بیماران مزمن و پیگیری توسعه شیمی‌درمانی سرپایی، گفت: یکی از اقدامات ما، آماده‌سازی یکی از بال‌های ساختمان قدیمی شماره ۱۰ با حداقل هزینه و راه‌اندازی کلینیک بیماران مزمن بود. مراجعات ماهانه این کلینیک از حدود ۱۲۰۰ نفر در خردادماه ۱۴۰۵ به حدود ۱۸۰۰ نفر در مهرماه رسید.
همچنین طرح راه‌اندازی ۵۰ یونیت شیمی‌درمانی سرپایی در طبقه سوم ساختمان شماره ۱۰، با هدف ارائه خدمات رایگان به حداقل ۱۵۰ تا ۲۰۰ بیمار مبتلا به سرطان، پس از چندین ماه پیگیری و مکاتبه در برنامه قرار داشت؛ اما با تغییر تصمیمات اجرایی، خدمات تزریق شیمی‌درمانی سرپایی در یکی از بخش‌های بستری ساختمان جدید مستقر شد.
با توجه به ارجاع بیماران مبتلا به سرطان برای ویزیت به اورژانس عمومی، ملاحظات کارشناسی خود را درباره کنترل عفونت، ایمنی بیمار و مناسب‌بودن محل ارائه خدمات اعلام کرده‌ام.
شناسایی ۱۵۰ آسیب در ساختار بیمارستان/ اصلاح مدیریت بر اساس داده‌های واقعی
او درباره نحوه آغاز اصلاحات مدیریتی در این مرکز گفت: پس از آغاز برنامه اصلاحات مدیریتی، حدود یک تا دو ماه برای بررسی دقیق ساختارها و فرآیندهای درمانی بیمارستان اختصاص داده شد.در این راستا، با مشارکت کارشناسان داخلی و خارج از مجموعه، استفاده از داشبوردهای مدیریتی و تحلیل شاخص‌های عملکردی، حدود ۱۵۰ آسیب عمده در حوزه‌های مختلف بیمارستان شناسایی شد.
بر اساس نتایج این بررسی‌ها، برنامه‌های اصلاحی و عملیاتی در سه محور اصلی شامل کمیته نظارت بر درمان، کمیته فنی و کمیته علمی تدوین و پیگیری شد.هدف اصلی، تصمیم‌گیری مبتنی بر داده‌های واقعی، مستندات و شاخص‌های قابل‌اندازه‌گیری و پرهیز از تصمیم‌گیری‌های غیرکارشناسی بود.
کاهش کنسلی‌های اتاق عمل با بازمهندسی شیفت‌ها
معاون درمان معزول بیمارستان فیاض‌بخش درباره مشکلات اتاق‌های عمل و علت بالابودن تعداد کنسلی‌ها توضیح داد: ما در این بیمارستان ۱۶ اتاق عمل مجهز داریم، اما بررسی‌ها نشان داد از ظرفیت این اتاق‌ها به شکل مطلوب استفاده نمی‌شود و تعداد کنسلی‌ها نیز بالاست. در مقطعی حدود ۱۱۴ مورد کنسلی در ماه ثبت می‌شد که نشان‌دهنده وجود اشکال در برنامه‌ریزی و مدیریت زمان بود.
وی گفت: برای اصلاح این وضعیت، ابتدا استانداردهای زمانی عمل‌های جراحی را بررسی کردیم. برای مثال، مطابق استانداردهای مربوط به زمان انجام جراحی، تعویض مفصل لگن به‌طور معمول به حدود ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه زمان نیاز دارد. البته باید احتمال انحراف از زمان استاندارد را نیز در نظر گرفت؛ چراکه در بخشی از موارد ممکن است شرایط بیمار یا پیچیدگی عمل موجب طولانی‌تر شدن فرآیند شود.
عبداللهی ادامه داد: بنابراین نمی‌توان بدون توجه به شرایط واقعی، برای تمام عمل‌ها زمان یکسانی در نظر گرفت. ما باید زمان حضور پزشک، آمادگی بیمار، وضعیت تجهیزات، برنامه پرستاری و ظرفیت اتاق عمل را هم‌زمان بررسی کنیم. به همین دلیل، بازمهندسی شیفت‌ها و تنظیم برنامه‌های روزانه را در دستور کار قرار دادیم تا از اتلاف وقت و کنسلی‌های غیرضروری جلوگیری شود.
وی تأکید کرد: در بررسی کنسلی‌ها، صرفاً به ثبت تعداد اکتفا نکردیم، بلکه دلایل هر مورد را نیز بررسی کردیم. آمادگی نداشتن بیمار، مشکلات تجهیزات، تأخیر پزشک، مسائل مدیریتی و کمبود هماهنگی میان بخش‌های مختلف از جمله عواملی هستند که می‌توانند در این موضوع نقش داشته باشند.
نظارت بر تعرفه‌های مصوب و اصلاح فرآیندهای دریافت وجه غیر قانونی خارج از صندوق تعرفه بیمارستان و ارجاع بیماران
عبداللهی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای مقابله با دریافت مبالغ غیرقانونی از بیماران اظهار کرد: یکی دیگر از موضوعاتی که به‌صورت جدی دنبال کردیم، دریافت زیرمیزی و ارجاع اجباری بیماران به مطب‌های شخصی بود. در این زمینه شکایات بیماران را جمع‌آوری و بررسی کردیم و تاکنون نزدیک به ۳۰۰ مورد شکایت ثبت شده است.
وی افزود: هدف ما بررسی شکایات بیماران، اصلاح فرآیندهای دریافت وجه، رعایت تعرفه‌های مصوب، جلوگیری از دریافت وجوه خارج از صندوق رسمی بیمارستان و حفظ شأن حرفه‌ای پزشکان بود. موارد مطرح‌شده نیز به‌صورت محرمانه و کارشناسی در کمیته‌های مربوطه بررسی می‌شد.
وی ادامه داد: ما قصد نداریم با کسی برخورد سلیقه‌ای داشته باشیم، اما اجازه نمی‌دهیم حقوق بیمار نادیده گرفته شود. بیمارستان باید محلی باشد که مردم با اطمینان برای درمان به آن مراجعه کنند، نه اینکه برای دریافت خدمات با درخواست‌های مالی خارج از ضوابط مواجه شوند.
ساماندهی انبارک‌های دارویی بخش‌های بیمارستان
او با اشاره به مشکلات موجود در حوزه دارو گفت: با ساماندهی و جمع‌آوری انبارک‌های دارویی بخش‌ها، داروهایی به ارزش تقریبی پنج میلیارد تومان شناسایی و جمع‌آوری شد.
وی افزود: به بخش‌ها ابلاغ کردیم که ظرف ۱۰ روز داروهای موجود را جمع‌آوری کنند تا داروخانه بستری به‌صورت متمرکز فعالیت خود را انجام دهد.
عبداللهی خاطرنشان کرد: با اجرای این طرح، داروهای مازاد به داروخانه بازگردانده شدند و امکان نظارت دقیق‌تر بر مصرف و توزیع دارو فراهم شد. تنها با یک تذکر و پیگیری، حدود پنج میلیارد تومان دارو بیش از آنچه تصور می‌شد، جمع‌آوری شد. این اقدام علاوه بر جلوگیری از هدررفت منابع، امکان مدیریت بهتر موجودی دارویی بیمارستان را فراهم کرد.
رد ضرورت نصب دوربین در اتاق عمل/ مشکل با اصلاح فرآیندها حل می‌شود
معاون درمان معزول بیمارستان فیاض‌بخش درباره موضوع نصب دوربین در اتاق‌های عمل نیز گفت: به اعتقاد من، نصب دوربین در اتاق عمل لزوماً راه‌حل مشکلات نیست. هر فضایی شرایط و ضوابط خاص خود را دارد و نمی‌توان بدون توجه به حریم خصوصی بیماران و ملاحظات حرفه‌ای، در تمام بخش‌ها تصویربرداری انجام داد.
وی ادامه داد: موضوع اصلی از نظر من، اصلاح فرآیندها و شناسایی دقیق عوامل ایجادکننده مشکل است. زمانی که فرآیندها به‌درستی بررسی و اصلاح شوند، بسیاری از مسائل بدون نیاز به اقدامات نظارتی غیرضروری برطرف خواهند شد.
عبداللهی تصریح کرد: من برای بررسی مشکلات، برنامه‌ای چندصفحه‌ای تدوین کردم و تلاش کردم عوامل مؤثر بر بروز عوارض و اختلالات را به‌صورت دقیق مشخص کنم. مشکل را نمی‌توان صرفاً به پزشک نسبت داد؛ بیمار، تجهیزات، مدیریت، پرستاری و نحوه برنامه‌ریزی نیز در این فرآیند نقش دارند. بنابراین، با یک نگاه تک‌بعدی نمی‌توان مشکلات پیچیده اتاق عمل را حل کرد.
وی افزود: برای مثال، وقتی پزشک به‌موقع در اتاق عمل حاضر نمی‌شود و پرستار ناچار است تا نیمه‌شب برای انجام کار منتظر بماند، طبیعی است که خستگی و فشار کاری به وجود بیاید. از سوی دیگر، مشکلات تجهیزات و برخی روابط و زدوبندهای پشت پرده نیز می‌توانند بر کیفیت و سرعت ارائه خدمات تأثیر بگذارند. در چنین شرایطی، صرف نصب دوربین نمی‌تواند مشکل را حل کند.
توسعه خدمات فوق‌تخصصی و کاهش نیاز به اعزام بیماران
معاون درمان معزول بیمارستان فیاض‌بخش در ادامه با اشاره به برنامه‌های توسعه خدمات تخصصی و فوق‌تخصصی گفت: یکی از اهداف ما این بود که بیمارستان به جایگاه واقعی خود به‌عنوان مرکز ارجاعی کشور نزدیک شود. برای تحقق این هدف، جذب پزشکان فوق‌تخصص در رشته‌های مختلف را دنبال کردیم.
وی افزود: در حوزه‌هایی مانند جراحی مغز و اعصاب، جراحی ستون فقرات، انکولوژی، جراحی سرطان پستان و زنان و زایمان، با پزشکان متخصص و فوق‌تخصص همکاری‌هایی انجام شد تا بیماران بتوانند خدمات مورد نیاز خود را در همین مرکز دریافت کنند و نیاز به اعزام آن‌ها به سایر مراکز درمانی به حداقل برسد.
عبداللهی همچنین با اشاره به توسعه خدمات دیالیز گفت: ساختمان جدید دیالیز با ظرفیت ۲۲ تخت و امکان ارائه دیالیز پیشرفته HDF راه‌اندازی شده است. این اقدام می‌تواند کیفیت خدمات ارائه‌شده به بیماران دیالیزی را ارتقا دهد.
وی ادامه داد: تقویت پوشش بیمه تکمیلی و بهبود سقف تعهدات بیمه‌ای نیز از دیگر اقداماتی بود که با هدف کاهش فشار مالی بر بیماران و تسهیل دسترسی آن‌ها به خدمات درمانی دنبال شد.
تقویت هماهنگی اورژانس ۱۱۵ با بیمارستان
عبداللهی همچنین به استقرار نماینده اورژانس ۱۱۵ در بیمارستان اشاره کرد و گفت: هماهنگی میان اورژانس پیش‌بیمارستانی و بیمارستان برای مدیریت تخت‌ها و پذیرش بیماران اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، با استقرار نماینده اورژانس ۱۱۵ در بیمارستان تلاش کردیم فرآیند ارجاع و پذیرش بیماران سریع‌تر و منسجم‌تر انجام شود تا بیماران و خانواده‌های آن‌ها کمتر با سرگردانی مواجه شوند.
عبداللهی از دیگر اقداماتی انجام شده به راه‌اندازی کلینیک ارزیابی قلب و بیهوشی قبل از عمل برای آماده‌سازی سریع‌تر، کاهش مراجعات غیرضروری و افزایش ایمنی بیمار، راه‌اندازی رادیولوژی اینترونشنال و نمونه‌برداری تخصصی، به‌ویژه برای بیماران سرطانی، دیالیزی و خاص، راه‌اندازی کلینیک زخم و پانسمان نوین، با ارائه رایگان خدماتی که بیرون بیمارستان هزینه‌بر است، اشاره کرد.
وی هدف کلی را کاهش پرداخت از جیب بیماران، تسهیل دسترسی به درمان تخصصی و استفاده بهتر از ظرفیت بیمارستان عنوان کرد.
معاون درمان معزول بیمارستان فیاض‌بخش در پایان تأکید کرد: در مجموع هدف اصلی ما بازگرداندن بیمارستان فیاض‌بخش به جایگاه واقعی خود و افزایش اعتماد مردم به این مرکز درمانی است. اصلاح ساختارها، مقابله با تخلفات، استفاده بهینه از امکانات، توسعه خدمات تخصصی و حمایت از کادر درمان باید در کنار یکدیگر پیش بروند. اعتقاد داریم بیمارستان زمانی می‌تواند به اهداف خود برسد که هم حقوق بیمار حفظ شود و هم کارکنان و کادر درمان در محیطی مناسب و حرفه‌ای فعالیت کنند.
