یک استاد دانشگاه: با طرح فعلی مدیریت جنگلهای هیرکانی مخالفم
عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی با انتقاد از طرح فعلی مدیریت جنگلهای هیرکانی، بر ضرورت اصلاح آن تاکید کرد.
به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، اصغر عبدلی عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی در نشست هماندیشی مبانی و شاخصهای حفظ، احیا و مدیریت پایدار جنگلهای هیرکانی اظهار کرد: در دوره دکتری روی آبزیان رودخانهها و کوههای آبخیز مطالعه میکردم و در جریان این مطالعات، سکوت بسیار تلخ و معناداری را در جنگلها مشاهده کردم.
وی افزود: وقتی درباره وضعیت جنگلها از استاد خود سؤال کردم، توضیح داد که بخش قابلتوجهی از این جنگلها در گذشته و پیش از صنعتیشدن تخریب شده و پس از آن نیز با فرسایش و مشکلات متعدد مواجه شدهاند.
عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی ادامه داد: امروز باید توجه داشته باشیم که جنگلهای هیرکانی و جنگلهای زاگرس سرمایههای بسیار ارزشمندی هستند و نگاه ما به آنها نباید صرفاً بر اساس بهرهبرداری شکل گرفته باشد.
عبدلی با اشاره به ضرورت اصلاح رویکردهای مدیریتی گفت: من با اصل و اساس طرح فعلی مدیریت جنگلهای هیرکانی مخالفم و معتقدم برای تصمیمگیری درباره این جنگلها باید نگاه علمی و کارشناسی حاکم باشد.
وی تصریح کرد: اگر قرار است در برابر برخی اقدامات و روندهای مدیریتی ایستادگی کنیم، نباید صرفاً به کلیگویی اکتفا کنیم؛ بلکه باید اطلاعات دقیق، دادههای علمی و ادله کارشناسی داشته باشیم تا بتوانیم موضوع را در مراجع تصمیمگیر بهصورت مستند پیگیری کنیم.
عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی گفت: تجربه نشان داده است که زمانی میتوان یک طرح یا اقدام را متوقف یا اصلاح کرد که اشکالات آن با داده و استدلال کارشناسی اثبات شود. دانشگاهیان در این زمینه مسئولیت مهمی بر عهده دارند و باید مسئولیت اجتماعی خود را جدی بگیرند.
عبدلی با تأکید بر نقش دانشگاهها در مسائل ملی افزود: دانشگاهیان باید بدون هیاهو و با ارائه مشورتهای تخصصی، در کنار دستگاههای اجرایی و تشکلهای محیط زیستی قرار گیرند و برای مسائل موجود راهکار علمی ارائه کنند.
وی ادامه داد: به نظر من طرح فعلی مدیریت جنگلهای هیرکانی دارای اشکالات اساسی است و باید دانشگاهها، سازمان منابع طبیعی، سازمان حفاظت محیط زیست و کنشگران اجتماعی و محیط زیستی در کنار یکدیگر این موضوع را بررسی کنند.
عبدلی با اشاره به ظرفیتهای متعدد جنگلها اظهار کرد: اولویت جنگلهای هیرکانی نباید برداشت چوب باشد. این جنگلها کارکردهای متعددی دارند و اگر برای استفاده از ظرفیتهای آنها برنامهریزی کنیم، میتوان ارزش اقتصادی قابلتوجهی ایجاد کرد؛ اما این موضوع نیازمند برنامه و مدیریت صحیح است.
وی با بیان اینکه با «حفاظت مطلق» یا «بهرهبرداری مطلق» موافق نیست، گفت: من معتقدم حفاظت به معنای بهرهبرداری پایدار است؛ اما بهرهبرداری پایدار الزاماً به معنای قطع و برداشت درختان نیست.
عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی افزود: نگاه ما باید از درخت به سمت اکوسیستم جنگل تغییر کند. جنگل فقط مجموعهای از درختان نیست، بلکه یک اکوسیستم است که کارکردهای مختلفی دارد و باید همه این کارکردها در تصمیمگیریهای مدیریتی مورد توجه قرار گیرد.
عبدلی با اشاره به اهمیت درختان افتاده در اکوسیستم جنگل گفت: یکی از مشکلاتی که در رودخانهها با آن مواجه هستیم، رعایتنشدن ارتباط و کارکرد اکولوژیک رودخانه و جنگل است. اینکه درختی در رودخانه افتاده باشد، لزوماً به این معنا نیست که باید آن را برداشت کرد؛ چراکه همین درخت میتواند برای اکوسیستم رودخانه و جنگل کارکرد داشته باشد.
وی تأکید کرد: در موضوع مدیریت جنگل باید از نگاه سادهانگارانه درباره درختان افتاده و شکسته فاصله بگیریم و پیش از هر اقدامی، ضرورت و پیامدهای آن را از منظر علمی بررسی کنیم.
عبدلی در پایان گفت: اعتقاد دارم ابتدا دانشگاهیان و در کنار آنها کنشگران محیط زیستی باید با منطق علمی و ارائه مستندات کارشناسی به موضوع ورود کنند و با دستگاههای مسئول گفتوگو داشته باشند تا بتوان درباره نحوه مدیریت جنگلهای هیرکانی به یک تصمیم منطقی و علمی رسید.
